نکاتی برای رفتار صحیح با کودکان

در این مقاله سعی شده به بررسی رفتارهای صحیح با کودک خود بپردازیم و آمادگی خود را در این زمینه بالا ببریم

اثر تنبیه بر کودکان و راه حل های آن

کودکان برای یادگیری از والدین خود الگو می‎‌پذیرند و در صورتی که عصبانیت و خشونت هم‌چون فریاد زدن بخشی از رفتار معمول در خانواده باشد رفتار آن‌ها این کار را منعکس می‌کند.

شما در نظر داشته باشید پدر خانواده خسته از سر کار وارد خانه میشود و بر روی مبل می‌نشیند و و مدام بد خلقی می‌کند، دستور می‌دهد و تنش ایجاد می‌کند. کودک از والد همجنس خود الگو پذیری می‌کند و این رفتار  در فرد نهادینه میشود  و باعث رفتار نا مطلوب در زندگی زناشویی آینده‌اش میشود.

وقتی والدین با فریاد زدن بر سر کودک رفتار های نادرست او را گوشزد می‌کنند در واقع کودک حساسیت پدر و مادر خود را تشخیص داده و میتواند موجب شود تا والدینش از کوره به در بروند.


والدین میتوانند برای خنثی کردن این حساسیت‌ها نحوه‌ی بر خورد با فرزندان خود را تغییر دهند و با آن‌ها محترمانه تر بر خورد کنند.

کودک برای جلب توجه والدین و ایجاد خشم در آن‌ها شرطی سازی می شود و سعی می‌کند رفتارهایی انجام دهد که والدین ان را برایش منع کرده‌اند.

مثال تاثیر معکوس تنبیه بر کودک

کودک در یک میهمانی دوست هم‌سال خود را  کتک می‌زند و والدین برای منع او از این کار او را دعوا می‌کنند و بر سرش فریاد می‌کشند. کودک بار دیگر این رفتار را برای جلب توجه انجام می‌دهد و بار دیگر همان باز خورد را می‌بیند حتی به جایی میرسد که رفتار نادرست خود را عمدا به شما گزارش میدهد در واقع او شرطی شده و هر زمان کودک رفتار نامناسب خود را گزارش داد با جملات شام آماده است یا وقت خواب است و… مسئله را نادیده بگیرید.خیلی از والدین به خاطر نامرتب شدن خانه کودک را تنبیه کرده و جو تنش‌زایی را برایش ایجاد می‌کنند. باید به یاد داشته باشیم که فرزندانمان را در اولویت قرار دهیم.

خانه تمیز میشود وسایل خانه خریداری میشود اما زیربنای تربیت فرزندانمان اگر کج شد تا آخر عمر کج  باقی می‌ماند

باید در نظر داشت فرزند شما هم اکنون حکم یک مهمان را دارد نظم خانه مهم تر است یا او؟  خیلی وقت‌ها بهتر است همه چیز را بی قید و شرط رها کنیم با این کار عزت نفس کودک افزایش می یابد.

تنبیه راه چاره‌ی مناسبی برای بهبود رفتار فرزندانمان نیست بهتر است تقویت را جایگزین کنیم تا نتیجه ی مطلوب حاصل شود.فرزندانی که روابط احساسی شدیدی با والدین خود دارند راحت تر تربیت میشوند و بر رفتارآن‌ها اثر مثبت میگذارد همچنین زمانی که این روابط مستحکم تر باشد کودک احساس امنیت می‌کند وامنیت وآرامش در محیط زندگی یکی از عامل های تربیت درست است.

رفتار های تربیتی مثبت

در وجود همه ما انسان‌ها احساس مهار نشدنی و رفتار قابل کنترل است و خشم و عصبانیت جزئی از این احساسات است که ما میتوانیم با روش‌هایی این عصبانیت را مهار کنیم.

ما باید رفتار های تربیتی مثبت را وارد برنامه‌ی آموزشی خود کنیم :

  1. برای کنترل رفتار ناشی از خشم به خود وقت استراحت بدهید مثلا:مکان عصبانیت را ترک کنید یا نفس عمیق بکشید.
  2. در مورد احساساتتان صحبت کنید مثلا: به کودکانتان بگویید چرا از دستت عصبانی هستم. و آن‌ها را تشویق کنید تا احساسات خود را از غم و شادی گرفته تا ناراحتی و خشم بیان کنند واین باعث افزایش تحمل فرد می‌شود.
  3. با رفتارهای نادرست فرزندانتان آرام اما قاطع برخورد کنید. اشتباه کردن بخشی از روند رشدی آن‌ها محسوب می‌شود اگر رفتاری از آن‌ها سر زد که غیر قابل تحمل است شأن کودک را حفظ کنید ولی قاطعانه او را متوجه رفتار نادرستش بکنیم مثلا کودک با پدرش رابطه‌ی عاطفی تنگاتنگ دارد پدر با او مهربانانه رفتار می‌کند و زمانی که از او رفتار نادرستی ببیند از او ناراحت می‌شود و دلیل ناراحتی خود را به او می‌گوید زمانی که کودک پدرش را اینگونه ناراحت میبیند برای اینکه پدرش دیگر ناراحت نباشد رفتار نامطلوب خود را حذف می‌کند.
  4. از تهدید کردن به شدت بپرهیزید. کودکان در دوره‌ی رشدی پیش عملیاتی(رشد منطق نامنظم بین سنین 2 تا 7 سال ) است و هر چیزی که به او گفته شود راست میپندارد.این جمله که دیگر دوستت ندارم یا تو دیگر دختر (پسر ) من نیستی باعث جریحه دار شدن احساساتش می‌شود و گمان می‌کند که دیگر برای کسی اهمیت ندارد.
در بعضی مواقع کنترل خود را از دست میدهیم و و در مقابل کار اشتباه فرزندمان بر سرش فریاد میکشیم در این شرایط نیز راه جبرانی وجود دارد شما می‌توانید از او معذرت خواهی کنید و سعی کنید بر کنترل اعصاب خود بیش از پیش تلاش کنید

 برخی از رفتار های نادرست والدین

خیلی‌ها بر این باور هستند که در زمان ما از این خبرا نبوده و والدین ما با هر اشتباهی که ما انجام می‌دادیم به شدت مخالفت می‌کردند و دست به تنبیه‌های بدنی می‌زدند اما ما هیچ مشکلی در آینده هامون پیدا نکردیم و تنبیه تنها عامل بهبود رفتار کودک است.

کتک خوردن کودکان حس ناامنی در آن‌ها ایجاد می‌کند و زمانی تاثیرش مخرب تر می‌شود که کودک ارتباطی بین کتک خوردن و اعمالش را نمی‌داند.در واقع او نمی‌فهمد که چه چیز باعث عصبانیت والدینش می‌شود و در چنین شرایطی کودک احساس خطر پنهانی دارد.

باید در نظر داشت که آسیب های ناشی از رفتار نادرست والدین در دوران کودکی  به ناخوداگاه انسان رانده می‌شود. برای مثال شخصی فوبیای( ترس غیر معمول از هر چیزی) گربه دارد و دلیل ان را نمی‌داند و تصمیم به درمان این فوبیا میگیرد. روانشناس بالینی با استفاده از هیپنوتیزم در طرحواره‌های شخص جست و جو می‌کند و در می‌یابد که این فرد در دوران کودکی به خاطر کار اشتباهش تنبیه شده و در زیر زمین حبس شده است و در زیر زمین گربه ای بوده که بر صورت کودک چنگ زده و از ان زمان از گربه می‌ترسد اما او برای این که این افکار آزارش ندهد آن‌ها را از همان ابتدا از خود رانده و این اتفاقات به سمت ناخوداگاهش رانده شده است.

نه تنها فوبیا حتی مشکلات روانی جنسی نیز می‌تواند به این دوران ربط داشته باشد. برخی والدین کنجکاوی فرزندانشان را نادیده می‌گیرند و به گمان خود هر چه مسئله های مجهول در زمینه‌ی اندام های جنسی فرزندشان باقی بگذارند احتمال سلامت روان آن‌ها بیشتر است.

نمونه هایی از کنجکاوی های جنسی کودکان :

  1. لخت شدن
  2. دست زدن به اندام های جنسی
  3. دکتر بازی
  4. خودارضایی ( به معنی لذت بردن از دست زدن به اندام های خود )

در نوپایان در هنگام حمام کردن احتمال دست زدن به اندام های جنسی خود دیده می‌شود این فرصت خوبی است تا نام های صحیح ان را برای کودکان باز گو کنید. از همان ابتدا از اندام های غیر جنسی شروع کنید و اندام‌های جنسی را به صورت پراکنده بین آن‌ها به کودک خود بگویید. به کودکان خود آموزش دهید که بدن هر شخص خصوصی است و کسی اجازه ندارد به قسمت های خصوصی بدن او دست بزند و خودشان هم نباید به کسی نشان دهند (البته استثنایی هم هست که شامل پدر،مادر یا دکتر برای معاینه می‌شود)

دکتربازی :

رایج ترین بازی در دوران کودکی برای ارضای کنجکاوی خود دکتر بازی است

کودکان اجازه ندارند در اتاق را قفل کنند سعی کنید به بهانه های مختلف به آن‌ها سر بزنید و اگر در بسته است قبل از ورود به اتاق در زده و چند لحظه صبر کنید اگر صحنه ای دیدید هول نشوید این جور مواقع دعوا و سرزنش شدید اصلا راه حل خوبی نیست

می‌توانید در این شرایط حواس آن‌ها را پرت کنید مثلا به کودک بگویید بیا به دست دوستت آمپول بزنیم یا بیا دندانش را معاینه کنیم و با آن‌ها آنقدر بازی کنید تا موضوع قبلی را از یاد ببرد و در زمان درست با فرزند خود صحبت کنید و به او بگویید که او دیگر بزرگ شده است واین نواحی خصوصی است و باید از دید سایر افراد مخفی بماند.

لخت شدن:

شما در حال انجام کار های روزمره‌ی خود هستید و ناگهان متوجه میشوید که صدایی از فرزند شما و دوستش نمی‌یاید و وقتی وارد اتاق میشوید متوجه میشوید که آن‌ها از کمر به پایین برهنه اند دراین شرایط به اعصاب خود مسلط باشید و عصبانی نشوید فقط به آن‌ها گوشزد کنید که لباس هایشان را بپوشند و قسمت های خصوصی رانباید کسی ببیند.

خود ارضایی و دست زدن به اندام های تناسلی خود :

کودک زمانی که بدن خود را کشف می‌کند به طور مکرر آن‌ها را لمس می‌کند در مورد اندام های تناسلی نیز این گونه است.

او بعد از کشف این اندام‌ها به آن‌ها دست می‌زند اما بعد از تکرار رفتارش متوجه احساس لذّتی که از دست زدن به اندام های تناسلی‌اش ایجاد شده می‌شود.

بیشتر کودکان در 3 سالگی با کشف دنیای پیرامون ،خود را نیز کشف می‌کنند و به اندام تناسلی خود دست می‌زنند اگر کودک خود را در حال دست زدن به خود دیدید او را سرزنش نکنید بلکه او را راهنمایی کنید و توضیح دهید که درست نیست در حضور دیگران به اندام تناسلی خود دست بزند.

اگر با کودک جنس مخالف خود حمام می‌روید زمانی که متوجه نگاه هایی خیره به بدن خود شدید بهتر است کودک به تنهایی حمام یا دستشویی برود زیرا آسیب های مخرب آن در دوران نوجوانی با به یاد اوردن خاطرات دوران کودکی نشان داده می‌شود.

اگر دیدید که باز هم فرزندتان کنجکاوی های جنسی خود را ادامه می‌دهد بدانید که هنوز کنجکاوی های او ارضا نشده است پس سعی کنید اطلاعات اساسی تری در اختیارش قرار دهید و با او درباره‌ی اندام‌ها و شکل بدنش صحبت کنید و به تک تک سوالاتش پاسخ دهید. اما در این مورد در نظر داشته باشید که پرسش و پاسخ برای وی در این مورد خود تبدیل به یک بازی، سرگرمی و یا کنجکاوی دیگری مبدل نگردد.

همچنین بهتر است کودک پاسخ‌های خود را از والد جنس موافق خود در این زمینه دریافت نماید.

تقلید کودک از والدین

کودک در سن 2 تا 7 سال تابع صاحبان قدرت (والدین )است و از آن‌ها تقلید می‌کند شما بار‌ها در گوش فرزندتان بخونید ورزش کردن خوب است اما تا زمانی که این رفتار را در شخصیت کنونی شما نبیند به این کار تن نمی‌دهد.

والدین اقتدار گرا عزت نفس کودک را پایین می آورند این والدین به فرزندان خود جز اطاعت چیز دیگری آموزش نمی‌دهند و حتی توضیحی در رابطه با قوانینی که کودکان باید آن‌ها را اجرا کنند نمی‌دهند و اغلب پر توقع‌اند.

بهتر است بر اساس توانایی کودکمان از او انتظار انجام کاری را داشته باشیم  و درباره‌ی هر قانونی که برایش وضع میکنیم دلیل بیاوریم ، به نظراتش احترام بگذاریم و آن‌ها را نادیده نگیریم.

با کودکان خود دوست باشید و دنیا را از دید آن‌ها ببینید… 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *